Równina Dzbanów
Dolina Amfor (Równina Dzbanów).Archeolodzy są przekonani, że urny, których powstanie datuje się na okres pomiędzy VI wiekiem p.n.e. a IX wiekiem n.e, są dziełem prehistorycznego ludu z grupy językowej mon-khmer, którego kultura jest w dzisiejszych czasach zupełnie nieznana. Antropolodzy i archeolodzy nie są zgodni, czy gigantyczne naczynia były urnami grzebalnymi, czy też służyły do przechowywania żywności lub wody. Według laotańskich opowieści i legend płaskowyż w zamierzchłej przeszłości zamieszkiwała rasa olbrzymów. Ich król imieniem Khun Cheung pokonał po długiej, krwawej, ale zwycięskiej bitwie swych nieprzyjaciół i kazał wykuć wielkie kamienne naczynia, w których warzono ryżowe wino lao lao, którym celebrowano triumf. Pierwszym naukowcem, który zbadał i skatalogował Równinę Dzbanów, była Madeleine Colani, archeolog z École française d'Extrême Orient. Miało to miejsce w latach trzydziestych XX wieku. Podczas badań Colani i jej zespół natrafili na jaskinię pełną szczątków ludzkich, w tym także częściowo spalonych, i prochów. Jej praca jest do dnia dzisiejszego uważana za podstawową na temat Płaskowyżu Urn, aczkolwiek w okresie późniejszym prace kontynuowali jej następcy. Amerykańska bomba poważnie uszkodziła wspomnianą jaskinię, wykorzystywaną przez Pathet Lao jako punkt obronny – okoliczny teren do dziś nosi ślady wykopanych wówczas okopów i kraterów po bombach, a w ziemi tkwią miliony metalowych odłamków. Miejscowość Xieng Khouang została całkowicie zniszczona podczas walk pomiędzy armią północnowietnamską i Pathet Lao z jednej strony a wspieranymi przez Amerykanów siłami antykomunistycznymi. W połowie lat siedemdziesiątych XX wieku wzniesiono nowe miasto, które znane jest w geografii jako Phonsavan.
Ponad 400 stanowisk archeologicznych znajduje się w centrum Płaskowyżu Xieng Khouang. Jednak identyczne urny znaleziono na obszarze od Płaskowyżu Khorat w Tajlandii na południu, aż po pasmo wzgórz Chaar w północnych Indiach, gdzie archeolodzy stwierdzili bez wątpienia, że były urnami grzebalnymi. Urny zdają się być umieszczane linearnie lub w znacznych skupiskach, jakby na szlaku handlowym z delty Mekongu po Indie. Urny zostały w większości wykute ze skał osadowych, przeważnie z piaskowca, ale także z granitu, zlepieńców lub z wapienia koralowego. W kształcie są obłe lub okrągłe, a niektóre mają coś na kształt pokryw. Ważą do 13 ton, a ich wysokość waha się od jednego do trzech metrów.
Na płaskowyżu większość urn jest skupiona w grupach. Największa z nich, w pobliżu Phonsavan (stanowisko archeologiczne nr 1), składa się z ponad 250 urn różnej wielkości. W okolicy wykopalisk leżą w ziemi tysiące niewybuchów bomb i pocisków, głównie kasetowych, pozostałość po wojnie w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku. W rezultacie jedynie stanowiska nr 1, 2 i 3 są dostępne dla zwiedzających – pozostałe uznaje się za zbyt niebezpieczne. Kości, brązowe i żelazne narzędzia oraz inne znaleziska odkryte przez Colani skłoniły ją do uznania, że były to urny grzebalne. Wyniki swych badań opublikowała w dwutomowym dziele, zatytułowanym Des Megalithes de Houte Laos. Jest ono do dziś uznawane za podstawowe źródło wiedzy o płaskowyżu.
Równina Dzbanów jest jednym z najniebezpieczniejszych stanowisk archeologicznych na świecie. Tysiące niewybuchów, przede wszystkim bomb kasetowych, pozostałość masowych bombardowań amerykańskich w czasie wojny w Laosie, są do dziś przyczyną nieszczęśliwych wypadków. Turyści mogą bezpiecznie zwiedzać jedynie stanowiska oznakowane numerami od 1 do 3 zwracając przy tym bacznie uwagę na tablice ostrzegawcze.
Rząd laotański zabiega o wpisanie Płaskowyżu na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Terenem opiekuje się w tym aspekcie UNESCO-Lao Plain of Jars Project. Usunięcie niewybuchów jest podstawowym wymogiem przed udostępnieniem kolejnych stanowisk naukowcom i turystom.
Zapraszam do galerii
7.12.2014r.
Kreator stron www - szybka strona internetowa