Hue

Nguyễn Ánh

Huế − miasto w środkowym Wietnamie, nad rzeką Hương, 11 km od jej ujścia do Morza Południowochińskiego, ośrodek administracyjny prowincji Thừa Thiên-Huế. W 2009 roku liczyło 302 983 mieszkańców. Do XVII w. nazywane Phú Xuân. Pod koniec XVI w. Wietnam, nominalnie rządzony przez dynastię Lê, został podzielony między dwa rody magnackie: Trịnh i Nguyễnów. Nguyễnom przypadło południe Wietnamu, dawne ziemie Czamów, zajęte wówczas do przełęczy Cù Mông. W 1687 r., Nguyễnowie założyli nową siedzibę, stolicę domeny, w miejscowości Phú Xuân, leżącej nad rzeką Perfumową, kilkanaście kilometrów od ujścia. W pobliżu miasta wybudowano ogromną cytadelę, na terenie której dwór Nguyễnów rezydował do 1775 r. Na przełomie 1774 i 1775 r. Trịnhowie wykorzystując zamieszanie spowodowane powstaniem Tajsonów niespodziewanym atakiem przekroczyli, rozdzielający domeny, mur Đồng Hới. Dwór Nguyễnów w panice porzucił Phú Xuân i przeniósł się do Gia Định. Miasto znalazło się pod panowaniem Tajsonów. W początkach grudnia 1788 r. średni z braci Nguyễn Huệ ogłosił się cesarzem północy. Tymczasową stolicę swojego cesarstwa ustanowił w Phú Xuân. Panowanie Tajsonów było krótkie. 15 czerwca 1801 r. miasto zostało zdobyte przez wojska Nguyễn Ánha, który nie czekając na opanowanie Hanoi ogłosił się cesarzem, a stolicę Wietnamu przeniósł do swojego rodzinnego miasta. Pochodzenie nazwy Huế nie jest znane. Pojawiła się w dokumentach już w XVII w., a z czasem wyparła całkiem poprzednią. Jako stolica Huế funkcjonowało do 1945 r. 2 września rząd Hồ Chí Minha proklamował republikę ze stolicą w Hanoi. Po konferencji genewskiej Huế znalazło się w bezpośredniej bliskości linii demarkacyjnej, co przyniosło fatalny skutek. W czasie wojny wietnamskiej było wielokrotnie niszczone przez obie strony. Tragiczny skutek miała ofensywa Tet w 1968 r. Miasto zostało zdobyte przez komunistyczną Wietnamską Armię Ludową i Việt Cộng 31 stycznia 1968 r. Następnie w ciągu 24 dni okupacji specjalne grupy Việt Cộngu dokonały masowych aresztowań i egzekucji ludzi uznanych za wrogów komunizmu:południowowietnamskich urzędników, policjantów,nauczycieli, intelektualistów. Zabito także wielu duchownych i kilku cudzoziemców. Łącznie komuniści zamordowali w Huế 3 000-4 500 osób (liczbę zaginionych oszacowano na 5000). Masowe groby ofiar tej masakry zaczęto odkrywać kilka miesięcy później. Do 26 lutego 1968 r. miasto zostało odbite przez siły USA i ARW, lecz w wyniku ciężkich walk i bombardowań było kompletnie zniszczone. Komuniści zajęli Huế ostatecznie w marcu 1975 r. podczas decydującej ofensywy na Południowy Wietnam. Brama Hiển NhânPo wojnie miasto odbudowano, restaurując również cytadelę i zakazane purpurowe miasto, w czym spory udział miał zespół polskich konserwatorów kierowany przez Kazimierza Kwiatkowskiego.
Hue - Cytadela i Zakazane Miasto
Cytadela nad brzegami Perfumowej Rzeki, czyli dominująca nad miastem twierdza, zawdzięcza swoją sławę wspaniałej królewskiej przeszłości i późniejszym perypetiom wojennym. Budowę ogromnej twierdzy-pałacu rozpoczął Gia Long – pierwszy cesarz z dynastii Nguyen (Nguyễn). Jego następcy kontynuowali wyposażanie i zdobienie cytadeli, aż stała się jednym z najwspanialszych dworów cesarskich Azji. Zajmowała powierzchnię ponad pięciu kilometrów kwadratowych, z labiryntem wewnętrznych dziedzińców i pasaży. Na wzór pałacu cesarskiego w Pekinie, cytadela była chroniona wieloma umocnieniami. Siedziba rodziny cesarskiej mieściła się za wałami i tworzyła serce cytadeli – Zakazane Miasto. Tutaj wolno było przebywać jedynie członkom rodziny cesarskiej i ich służbie.
Rzeka Perfumowa (wiet. Sông Hương lub Hương Giang; Hán nôm 香江) to rzeka przepływająca przez miasto Huế, w położonej w środkowym Wietnamie prowincji Thừa Thiên-Huế.  wypływa z Gór Annamskich w okolicy parku narodowego Bạch Mã, skąd płynie w kierunku północno-zachodnim do miejsca zwanego Bằng Lãng, gdzie łączy się z podobnej wielkości dopływem zwanym Tả Trạch. Od tego miejsca rzeka meandruje z południa na północ mijając świątynie Hòn Chén i Ngọc Trản a następnie skręca na północny zachód, przecinając doliny Nguyệt Biều i Lương Quán. Wzdłuż rzeki położone są monumentalne budowle grobowców cesarzy Gia Longa, Minh Mạnga, Thiệu Trị, Tự Đứca i in. Następnie rzeka skręca na północny wschód, docierając do miasta Huế, stolicy Wietnamu za panowania dynastii Nguyễn. Stamtąd rzeka o zielonkawych, a czasami mlecznych wodach podąża do ujścia, mijając wysepkę Hen i kilka wiosek, by na koniec wpaść do laguny zwanej Tam Giang. Od połączenia w Bằng Lãng do ujścia Rzeka Perfumowa liczy 30 km i płynie bardzo wolno (różnica poziomów u źródeł i ujścia jest bardzo niewielka). Wody Rzeki Perfumowej ciemnieją, gdy przepływa u podnóży pasma górskiego Ngọc Trản, gdzie znajduje się jedyna w całym nurcie rzeki głębia. Rzeka przepływa meandrami przez wioski Kim Long, Nguyệt Biều, Vỹ Dạ, Đông Ba, Gia Hội, miejsce targowe Dinh, Nam Phổ, Bao Vinh, i przez Huế. Miejscowi, którzy mieszkają nad brzegiem rzeki w Huế, to biedacy piorący swe ubrania i kąpiący się w jej wodach. Źródłem ich groszowych zarobków jest piasek wydobywany z dna i sprzedawany okolicznym cementowniom.
Większość zwiedzających wchodzi do cytadeli poprzez Bramę Południową, położoną nad Rzeką Perfumową.Most Złotej Wody, dawniej dostępny tylko dla władcy, prowadzi od bramy wprost na Dziedziniec Ceremonii. Za nim znajduje się Pałac Niebiańskiej Harmonii. To w tym, budowanym przez 30 lat pałacu, odbywały się wszystkie ważne uroczystości i ceremonie.Bezpośrednio za pałacem znajdowały się, zniszczone w 1947 roku w pierwszej wojnie indochińskiej, Złote Wrota – niegdyś główne wejście do Zakazanego Miasta. Dzisiaj otwiera się tam brukowany dziedziniec. Wzdłuż jego dłuższych boków ciągną się dwie odrestaurowane Hale Mandarynów. Siedziba rodziny królewskiej była bombardowana zarówno przez Francuzów jak i Amerykanów. Pod koniec „ofensywy Tet” w 1968 r. zostały tu tylko ruiny. Dlatego właśnie z pałacu królewskiego, z mieszkań konkubin, z pałacu królowej i królewskiego haremu zostały tylko fundamenty.

Rzeźba z cesarskiego dziedzińca

Dotychczas odbudowano Bibliotekę Królewską i Teatr Królewski, gdzie znowu regularnie rozbrzmiewa tradycyjna muzyka i wystawiane są przedstawienia sceniczne. We wschodniej części królewskiego miasta, dawny skarbiec i Świątynia Przodków zachowały się jedynie w fundamentach. Do dzisiaj odbudowano tam jedynie Bramę Miłosierdzia.W części zachodniej cytadeli odnowiono kilka pawilonów i świątyń w części mieszkalnej matki króla, jak również Pałac Wieczności. W blasku dawnej świetności prezentują się również Świątynia Królewskich Przodków oraz Pawilon Sławnych Dusz, gdzie można oglądać 9 Dynastycznych Urn, które miały być symbolem mocy i trwałości dynastii Nguyen. Od 1993 r. Cytadela Hue znajduje się na liście Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.
6.09.2015r.
Kreator stron www - szybka strona internetowa