Powstanie  Wietnamu
  Wietnamczycy wywodzą swoją państwowość od przodków Żółtego Cesarza (wiet. Hoàng Đế), tego samego, który jest uważany za założyciela Chin. Tradycja wietnamska wyznacza rok 2879 p.n.e. jako początek zorganizowanego państwa. Daje to imponujący okres blisko 5 tysięcy lat historii. Z tego jednak tylko trochę więcej niż 2 tysiące jest udokumentowane w kronikach, a pojedyncze wzmianki w kronikach chińskich wydłużają ten okres jeszcze o kilkaset lat – do około 500 r. p.n.e.  Na terenie północnego Wietnamu, pomiędzy 5000 a 3000 r. p.n.e. istniały dwie kultury mezolityczne: Hoa Binh i Bac Son. Wietnamczycy wywodzą się od 15 plemion znanych jako Lac Viet, które osiadły tu na początku epoki brązu. Od II w. p.n.e., do północnego Wietnamu docierały chińskie wpływy kulturowe, a sami Chińczycy zapanowali nad Wietnamem na ponad 1000 lat, aż do X w. n.e. Pierwsza niezależna dynastia wietnamska, Ly (1009-1225), panowała w Thang Long (dzisiejszym Hanoi) zgodnie z chińską, konfucjańską teorią społeczeństwa i rządów. Dopiero w XVIII wieku w południowym Wietnamie dominację zdobyli miejscowi feudałowie; wcześniej najważniejszą silą było królestwo Czampy (200-1720) z centrum na równinach leżących wzdłuż wybrzeża. Czampa zbudowała swoją potęgę na handlu morskim w Azji Południowo-wschodniej i przez ponad 1000 lat opierała się Wietnamczykom i Chińczykom. Jednak w 1471 r. Czamowie zostali pokonani przez Wietnamczyków, a królestwo skurczyło się do małego obszaru wokół Nha Trang. Ostatni członkowie rodziny królewskiej i ich liczni poddani uciekli do Kambodży w 1720 roku.
Wietnamczycy, lud austroazjatycki z grupy mon-khmer, do swojej kolebki narodowej w dolinie Rzeki Czerwonej przywędrowali ok. 10 tys. lat temu z doliny Mekongu, rozprzestrzeniając się początkowo w kierunku północnym, na terenach dzisiejszych południowych Chin, o czym świadczą liczne stanowiska archeologiczne kultury Đông Sơn. Tereny Wietnamu Środkowego zostały zasiedlone stosunkowo późno, bo dopiero w drugiej połowie I tysiąclecia p.n.e., przez żeglarzy austronezyjskich. Przypisywane im stanowiska archeologiczne kultury Sa Huỳnh wykazują duże związki ze stanowiskami na Borneo i nikłe z kulturą Đông Sơn. Przypuszczalne kierunki rozprzestrzeniania się ludności na terenie Indochin przedstawia mapka.
Cesarz Minh Mang, panujący w latach 1820-40 wydal w 1825 r. edykt przeciwko upowszechnianiu chrześcijaństwa. Wśród ubogich chłopów religia ta zdobywała bardzo dużą popularność; następny władca Tu Duc (panujący w latach 1847-83), obawiający się rebelii, nakazywał pomiędzy 1848 i 1860 r. masowe egzekucje katolików. W odpowiedzi na to w 1859 r. Francuzi zaatakowali i zdobyli Sajgon. W kolejnych latach Francuzi podbili Północ, a w maju 1883 r. zmusili cesarza (a po jego śmierci, urzędników dworu) do uznania Wietnamu za protektorat francuski. Traktat z Tianjinu, podpisany w 1885 r. połączył protektoraty Tonkinu I Annamu z kolonia Kochinchinie  Kolonialnemu panowaniu przeciwstawiali się działacze narodowi tacy jak, Phan Boi Chau (1867-1940) oraz Phan Chau Trinh (1871-1926). W 1927 r. powstała pierwsza partia narodowa, Viet Nam Quoc Dan Dang (VNQDD), a w 1930 r. Ho Chi Minh założył Komunistyczna Partie Indochin. Obie partie organizowały ruch oporu, kiedy od 1940 r. Japonia okupowała Wietnam, nie naruszyły jednak administracji francuskiej. Po kapitulacji Japonii w 1945 r. Ho Chi Minh ogłosił się prezydentem Demokratycznej Republiki Wietnamu.
We wrześniu 1945 r., na Południu wybuchła pierwsza wojna indochińska, a w 1946 r. objęła tez Północ. W tym czasie rozpoczęły się walki pomiędzy organizacja Viet Minh a Francuzami. 2 września 1945 roku, Viet Minh ogłosił powstanie Demokratycznej Republiki Wietnamu (DRW), a w Hanoi, Ho Chi Minh odczytał Deklarację niepodległości Wietnamu. Na Południu wojska brytyjskie zwalczały oddziały Viet Minhu. W dniu 21 października, po przybyciu 35 000 żołnierzy francuskich, na południowym krańcu kraju padła baza w Ca Mau. Odtąd wojna na Południu przybrała formę podziemnej walki nastawionej na wyniszczenie wroga, podczas której Północ wspierała swoich towarzyszy. W lutym 1946 r. sygnowano traktat Francusko-chiński zakładający wycofanie wojsk chińskich, a w marcu Ho podpisał traktat z Francja uznający Wietnam za wolne państwo w ramach Unii Francuskiej i Federacji Indochińskiej. Francuzi kontrolowali miasta, ale Viet Minh miał zdecydowana przewagę na wsi. Pod koniec roku 1949, po sukcesie rewolucji w Chinach i utworzeniu Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej (Korei Północnej) w 1948 r., Stany Zjednoczone zaoferowały Francji wsparcie finansowe i militarne w obawie przed rozprzestrzenianiem się komunizmu w Azji.
W 1954 r. Wietnam zostaje podzielony na dwie części. Pod wodza Ho Chi Minha rządzący na Północy komuniści byli pewni, ze ich sympatycy na Południu sprawnie i szybko obalą tamtejszy rząd. Jednak nowy przywódca południowej Republiki Wietnamu, Ngo Dinh Diem szybko osłabił pozycje partii komunistycznej. Od 1959 r. Północ dążyła do zbrojnej konfrontacji, podczas gdy partyzantkę przejęli wyznawcy kaodaizmu i buddyjscy millenaryści z ruchu Hoa Hao. W 1960 r. powstanie Narodowego Frontu Wyzwolenia Wietnamu poważnie zagroziło rządowi Diema. Zbrojnym skrzydłem Frontu był Viet Cong. Konflikt narastał od 1961 r., kiedy to kontrolowane przez komunistów siły zbrojne zjednoczono jako Ludową Armię Wyzwoleńczą. Z Północy na Południe przerzucono 44 000 swoich zwolenników, a na miejscu zwerbowano od 60 000 do 100 000. W tym samym czasie, tj. 1961 r. w USA na prezydenta zostaje wybrany John F. Kennedy, a komuniści podejmują decyzje o rozszerzeniu wojny na Południe. Wbrew ustaleniom genewskim, Kennedy wysyła do Wietnamu 400 żołnierzy sil specjalnych oraz 100 doradców wojskowych i zaczyna zbroić armie Republiki Wietnamu. Pod koniec 1962 r. na Południu było już 11 000 amerykańskich żołnierzy, ale USA unikały poważnej i bezpośredniej konfrontacji z Viet Congiem. Nowy prezydent, Lyndon B. Johnson był niechętny wojnie i wątpił w słuszność interwencji, ale uważał, ze USA muszą dotrzymać obietnic pomocy danych Wietnamowi Południowemu. Wojnę powietrzna przeciwko Północy rozpoczęto w marcu 1965 r., a w czerwcu stacjonowało już 74 000 amerykańskich żołnierzy. Dążąc do przejęcia inicjatywy, komuniści z Północy w połowie 1967 r. wzmogli działania zbrojne na Południu. Rankiem 1 lutego 1968 r., w wietnamski Nowy Rok (Tet), oddziały komunistów (głownie Viet Congu), w sile 84 000 ludzi zaatakowały cele w 105 miastach. Ta ofensywa zmusiła Amerykanów do zastanowienia się nad coraz trudniejszym położeniem, gdyż dotychczasowe działania już kosztowały życie kilku tysięcy żołnierzy. W Paryżu w roku 1969 rozpoczęto negocjacje, które miały na celu zapewnić Amerykanom bezpieczne i honorowe rozwiązanie. Wbrew woli prezydenta Wietnamu Południowego Nguyen Van Thieu, 27 stycznia 1973 r. USA podpisały traktat, a w marcu ewakuowano z Wietnamu ostatnie jednostki bojowe. Komitet Centralny Północy zrezygnował ostatecznie z rokowań paryskich w październiku 1974 r. Z początkiem 1975 r. Północ była gotowa do rozstrzygającej ofensywy i 30 kwietnia ostatecznie zwyciężyła.
Socjalistyczna Republika Wietnamu powstała 2 lipca 1976 r. Rozpoczął się okres wielkich zmagań społeczeństwa ze skutkami wojny i zjednoczenia oraz walki o ożywienie gospodarcze i wypędzanie duchów przeszłości. Do obozów reedukacyjnych trafiły tysiące Wietnamczyków z Południa; wielu ociekało droga morska (tzw. boat people) mając nadzieje na dotarcie do któregoś z sąsiednich krajów. W późniejszym okresie wprowadzono oficjalny program emigracyjny i wyjeżdżano legalnie. Komunistyczna Partia Wietnamu uchwaliła na VI kongresie (1986 r.) program reformy gospodarczej, który pozwolił na urynkowienie znacznej części gospodarki. Niemniej jednak partia utrzymała najwyższą władzę polityczną. Kryzys gospodarczy w Azji w latach 1997-98 spowolnił nieco rozwój, ale i tak ekonomiczny wzrost Wietnamu od lat 90 zdumiewa, ponieważ utrzymuje się mimo napieć politycznych.
5.11.2013r.
Kreator stron www - szybka strona internetowa