Groty Yungang
Groty Yungang leżą w południowej części Gór Wuzhoushan, które znajdują się 16 kilometrów od Datong, w prowincji Shanxi, w północnych Chinach. Budowę ich rozpoczęto w drugim roku panowania cesarza Xingan z dynastii Beiwei, czyli Północnego Wei (453 r.). Główna część prac rzeźbienia posągów została skończona przed 494 rokiem, w którym dynastia Beiwei przeniosła stolicę na Luoyang, a cały proces budowania świętych grot i rzeźbienia posągów buddów trwał aż do okresu Zhengguang (520-525). Cały kompleks grot Yungan został zbudowany na górze, ich długość z zachodu na wschód wynosi przeszło kilometr. Kompleks ten jest wielkim i drogocennym skarbem kultury Chin. Dzisiaj można oglądać głównie 45 dużych piekar oraz 252 dużych oraz mniejszych wnęk w ścianach gór, w których stoją posągi buddów. W grotach w Yungang istnieje ponad 51,000 posągów, największy z nich ma 17 metrów wysokość, a najmniejszy tylko kilka centumetrów. W grotach znajdują się różnorodne postacie buddów. Na kolumnach wyrzeźbiono także w realistycznym stylu bardzo delikatne postacie z dynastii Qin i Han(221 p.n.e –220 p.e.) oraz w romantycznym stylu postacie z następnych dynastii, Sui i Tang (581-907). Groty święte w Yungang są jednym z trzech najsłynniejszych skupisk grot świętych w Chinach. Inne dwie to groty Mogao, w prowincji Gansu i groty Longmen, w prowincji Henan, które są także ważnymi na świecie przedstawicielami rzeźbiarstwa w kamieniu.
Posągi wyrzeźbione w grotach Yungang są bardzo okazałe i różnorodne i dlatego groty te górują nad innymi grotami w Chinach pochodzącymi z V wieku pod względem rzeźb kamiennych. Nazywa się je skarbem starożytno-chińskich dzieł rzeźbiarskich. Zgodnie z czasem budowania cały kompleks grot świętych można podzielić na 3 okresy. Dzieła rzeźbiarskie z tych okresów cechują się różnym stylem wykonania. W grotach najwcześniej zbudowanych posągi mają wyraźny prosty charakter z regionu zachodnich Chin, a w grotach z okresu środkowego posągi buddów są bardzo delikatnie wyrzeźbione i bogato udekorowane, co było popularnym stylem rzeźbienia w okresie dynastii Beiwei. W grotach z najbliższego okresu postacie są głównie szczupłe, a groty też są dużo mniejsze niż w innych okresach. Poza posągami buddów w grotach znajdują się także inne dzieła rzeźbiarskie, które pokazują sceny z koncertów i pokazów akrobatycznych z dynastii Beiwei. Wszystko to odzwierciedla popularność buddyzmu w tym okresie i codzienne życie za czasów panowania dynastii Beiwei.
Groty Yungang zapisały proces przenoszenia się sztuki buddyjskiej z Indii i środkowej Azji do Chin oraz rozwój sztuki buddyjskiej w Chinach. W procesie tym do kultury buddyjskiej, której źródłem były Indie, dodawano coraz więcej charakteru chińskiego i charakteru niereligijnego. Można powiedzieć, że rzeźbiarstwo w tych grotach było kamieniem milowym w rozwoju sztuki rzeźbierskiej w Chinach. W dziełach z okresu panowania dynastii Beiwei, w grotach w Longmen i Mogao można zauważyć repliki posągów z grót Yungang. Od czasu budowania grót Yungang ten rodzaj sztuki rozpoczął mieć stopniowo charakter chiński. W grotach z środkowego okresu można zauważyć już dzieła rzeźbiarskie na wzór chińskich pałaców, a później na ich podstawie rzeźbiono buddyjskie ołtarze o chińskim stylu, które stały się popularne w dziełach rzeźbiarskich w grotach późniejszego okresu. W grotach najmłodszego okresu widać jeszcze silniejszy wpływ chińskiego charakteru. W grudniu 2001 roku groty Yungang zostały wpisane na Światową Listę Dziedzictw Kultury UNESCO. Ocena komisji brzmiała: sztuka w grotach Yungang, w mieście Taiyuan, w prowincji Shanxi, reprezentuje znakomitą sztukę buddyjską w Chinach z V i VI wieku. Wśród nich 5 piekar Tanyao ma jednolitą i precyzyjnie zaplanowaną strukturę i należą one do klasycznych arcydzieł chińskiej sztuki buddyjskiej.
18.12.2015r.
Kreator stron www - szybka strona internetowa