Drzewko  Bonsai  cz.1
Co oznacza  słowo  Bonsai ?

Bonsai jest japońskim słowem idiomem nie posiadającym odpowiednika  w języku polskim. Słowo to składa się z dwóch członów: "bon" znaczy płaska taca lub pojemnik, a "sai" to roślina albo kilka roślin.

Historia Bonsai.
Mimo że kojarzy sie je z Japonią sztuka uprawy bonsai pochodzi z Chin (jest tam nazywana penjing, również penzai). Według źródeł, Japończycy włączyli ją do swych tradycji w VIII wieku n.e. Pierwszy wiersz mówiący o bonsai pochodzi z połowy XIV w., jednak najwcześniejsze rysunki pochodzą ze skryptów z 1309 roku. Sztuka bonsai zanikła w Chinach, podczas gdy w Japonii osiągnęła doskonałość. Istnieje legenda opowiadająca o starożytnym cesarzu, który nakazał na patio pałacu zbudować makietę swojego państwa. Miały na niej znaleźć się wszystkie włości pańskie, prowincja po prowincji, przy zachowaniu charakterystyki każdego z regionów. Na owej makiecie znalazły się miniaturowe góry, rzeki, jeziora i... drzewa. Najprawdopodobniej wtedy nie używano celowo miniaturyzowanych drzew lecz skarłowaciałych przez naturę. Tak też wyglądały początkowe bonsai. Były to drzewa sadzone w doniczkach lecz ich miniaturyzacja brała się z natury. W przeszłości sztuką tą zajmowali się ludzie wysoko urodzeni – arystokraci, osoby duchowne. Od XVII w. zajęli się nią zwykli ludzie. Świadome miniaturyzowanie drzew za pomocą odpowiednich technik zaczęło się dopiero w XII wieku. Stopniowo wraz z rozwojem sztuki bonsai, wprowadzano nowe elementy dekoracyjne na donicy jak: kamieni, piasku i innych gatunków takich jak mech czy paprocie obrastające korzenie. 
W swej historii bonsai miało swoje załamanie na skutek potężnego trzęsienia ziemi. Zniszczyło ono największe, najważniejsze i najstarsze kolekcje bonsai. Najgorsze było jednak to, że strawione przez pożary i przysypane przez gruzy zostały nie tylko miniaturowe drzewa ale również ich twórcy, najważniejsi mistrzowie bonsai tamtych czasów. Ci, którym udało się przeżyć kataklizm, założyli nową "kolonię bonsai" w ośrodku miejskim Omiya, położonym na dalekich rogatkach Tokyo. Miejsce to zwane jest "mekka bonsaistów", ponieważ ściąga amatorów tej sztuki z całego  świata. Pierwszą obecność drzewek bonsai notuje sie na zachodzie pod koniec XIX  wieku.
8.08.2013
Drzewko  Bonsai  cz.2 - style
Dziś  trochę informacji o tym jak tworzy się drzewka bonsai i jakie są style, a jest tego sporo. Do uprawy wybiera się gatunki drzew i krzewów o zdrewniałych pędach. Najbardziej cenione są bonsai z drzew długowiecznych, jak dęby, sosny, cisy, świerki, jałowce. Najmniej natomiast ceni się krótko żyjące gatunki roślin, jak np. topola. Drzewko bonsai nigdy nie jest "skończone" – jest ono żywą rośliną, wymagającą stałej pielęgnacji, polegającej nie tylko na podlewaniu i nawożeniu, lecz również na dbaniu o skarłowaciały kształt rośliny poprzez używanie technik mechanicznych. Drzewko jest  przycinane, pędy uszczykiwane, a gałęzie owijane drutem, aby zachowały nadany im kształt. Bardzo często sztuce bonsai towarzyszą kompozycyjnie dodatkowe elementy np. drobne rośliny lub kamienie. Umiejętność tworzenia takich ekspozycji zyskała rangę osobnych dziedzin: kusamono i suiseki. W sztuce bonsai wyróżnia się liczne style, według których kształtowane jest drzewko, różniące się głównie kształtem pnia i pochyleniem do doniczki.
Styl Sekijōjū - (forma z korzeniami na skale). Przedstawia drzewo, którego korzenie urosły na pojedynczej skale lub na dużym głazie. Główny korzeń/korzenie wraz z „koroną” korzenną leżą na skale. Są tak ukształtowane jak pozwala skała, na której drzewko rośnie. Ten styl pokazuje jak podczas wzrostu korzenie rozrastają się, by osiągnąć podłoża. Ziemia jest w zagłębieniach skalnych, jak też daleko oddalona, zatem korzenie są bardzo wydłużone i poskręcane. Takie formy drzew o takim wzroście korzeni spotyka się w górach.
Styl Bankan - (forma w kształcie litery S). Styl ten zwany również wężowym jest uznawany za prekursora stylu moyogi. Jest to forma bardzo popularna w Chinach - kraju kochającym udziwnienia roślin. Jego wygięcia są bardzo mocne - sprawiają nawet sztuczne wrażenie. Gałęzie najczęściej wyrastają na wygięciach pnia.
Styl Hokidachi - (forma miotły). Styl najczęściej wybierany przez początkujących bonsaistów. Jego stworzenie nie wymaga wielkiej wprawy i umiejętności. Jest to drzewko o koronie miotlastej. Z prostego pnia wyrastają główne konary, tworząc wachlarzowatą koroną drzewa. Dobrze jest, gdy pień ma mocną nasadę. Do formowania w tym stylu nadają się drzewka bez nisko wyrastających gałęzi, których obecność wymagana jest w innych stylach.
Styl Bunjin - (forma literacka). Wyrafinowaną formę drzewa uzyskuje się odrzucając wszystkie zasady sztuki bonsai stosowane w innych stylach. Regułą jest formowanie rzadkich gałązek w 2/3 wysokości drzewa. Inspiracją dla tego stylu były drzewa przedstawione na obrazach twórców południowej szkoły chińskiego malarstwa pejzażowego nazywanej Nanga. Malarze tej szkoły nie byli profesjonalnymi artystami. Wędrowali i mieszkali samotnie w górskich szałasach poświęcając się kontemplacji, kaligrafii, poezji i malarstwu. Sposób przedstawiania przez nich drzew uwidacznia wpływy uprawianej pędzelkiem kaligrafii. Niewątpliwie jednak wzorem były drzewa rosnące przez całe lata w ekstremalnych warunkach i im zawdzięczające swój kształt.
Styl Ishizuke - (forma na kamieniu). Są dwa sposoby sadzenia pojedynczych okazów bonsai na kamieniach. W pierwszym korzenie oplatają kamień, ale sięgają podłoża w pojemniku i głównie stamtąd czerpią wodę i składniki pokarmowe, natomiast w drugim drzewko jest rzeczywiście posadzone na kamieniu. Samo ukształtowanie drzewa zależy od wizji autora. Na kamieniu może być posadzone jedno drzewko, grupa drzewek a nawet stworzony cały krajobraz w miniaturze z różnymi rodzajami roślin.

Forma z korzeniami oplatającymi kamień

Forma ta występuje w naturze w okolicach, gdzie drzewa zasiedlają półki skalne i szczeliny. Korzenie oplatają skały, aby sięgnąć do wody i składników pokarmowych w głębszych warstwach podłoża. Po dotarciu do gleby korzenie grubieją, ponieważ są głównymi elementami dostarczającymi wodę i pokarm do części nadziemnej rośliny. Ponieważ korzenie pozostają na wierzchu skały, narażone na warunki zewnętrzne, twardnieją i przylegając do skały stają się przedłużeniem pnia. Drzewa, które mają być w ten sposób prowadzone powinny odznaczać się z natury silnymi korzeniami.

Forma posadzona na kamieniu
Forma ta różni się od poprzedniej tym, że korzenie związane są z kamieniami i sięgają podłoża. Forma przedstawia drzewa w stanie naturalnym rosnące na szczytach gór i urwisk. W tej formie płaski kawałek skały lub łupka może zastępować pojemnik. Można też wybrać wysoki kamień o zróżnicowanej powierzchni i ustawić go na tacy z np. piaskiem. Podobnie jak w przypadku form z korzeniami oplatającymi kamień, trzeba zwrócić uwagę, czy drzewko posadzone na kamieniu wygląda naturalnie.
Styl Sokan - (forma rozwidlonego pnia). Bonsai w stylu Sokan to drzewko o dwu pniach. Liczba 2 jest jedyną liczbą parzystą akceptowaną przez twórców bonsai i to tylko w tym stylu. Pozostałe style tworzone z grup drzew zawierają zawsze ich nieparzystą liczbę. Poniżej rozwidlenia pnia nie mogą wyrastać żadne gałązki. Pnie nie mogą być równej długości. Pierwsza dolna gałąź pnia niższego zawsze powinna wyrastać niżej niż pierwsza dolna gałąź pnia wyższego. Gałęzie obu pni nie mogą się krzyżować
Styl Shakan - (forma pochylona). Wyróżnia się trzy odmiany stylu Shakan: Sho-shakan - drzewko lekko pochylone, Chu-shakan - drzewko średnio pochylone i Dai-shakan - drzewko mocno pochylone. Styl ten uważany za łatwy, często jest stosowany przez początkujących. Szczególną uwagą należy zwrócić na wizualne wyważenie środka ciężkości drzewka. Osiąga się to przez właściwe formowanie nisko wyrastających gałęzi. Częściej jednak wyważenie to osiąga się przez skierowanie wierzchołka w przeciwną stronę niż pień.
Styl Chokkan - (forma wzniesiona regularna). Drzewko o pniu wyprostowanym. Jest to podstawowy styl bonsai, charakteryzujący się pionowym, mocnym pniem harmonizującym z głównymi gałęziami. Gałęzie uformowane w kształcie piramidy wyrastają we wszystkich kierunkach, także do tyłu. Wbrew pozorom formowanie drzewek w tym stylu nie jest sprawą prostą, gdyż wymaga dużej precyzji. Przyjmuje się, że najniższa gałąź skierowana do tyłu wyrasta między drugą a trzecią gałęzią od dołu. Drzewko uformowane w stylu Chokkan z gałęziami skierowanymi ku górze sprawia wrażenie młodego, natomiast gdy gałęzie drzewka są skierowane ku dołowi lub uformowane poziomo, stwarza to efekt starości.
Styl Kengai - (forma kaskadowa). Wzorem drzew formowanych w stylu Kengai są drzewa i krzewy zwieszające się z występów skalnych. Bonsai w stylu kaskadowym powinien mieć wijący się pień. Może mieć dowolną liczbą gałęzi lewych, prawych i frontowych. Wierzchołek drzewka powinien się znajdować poniżej dna pojemnika. Wymaga pojemnika głębszego niż drzewka w innych stylach. Drzewko w stylu Kengai ma najlepiej wyważone proporcje, gdy najwyższy punkt drzewka, środek nasady pnia, środek dolnego brzegu pojemnika i najniższy punkt nadziemnej części drzewka znajdują się w jednej linii.
Styl Moyogi - (forma nieregularna wzniesiona). Tworząc bonsai w stylu Moyogi (styl wyprostowany nieregularny) należy formować jedną gałąź na lewo, drugą na prawo i trzecią do tyłu dla uzyskania perspektywy, czwartą gałąź na lewo itd. Aby uzyskać optyczne wyważenie kompozycji w tym stylu, wierzchołek drzewka musi leżeć na pionowej linii przechodzącej przez środek nasady pnia. Czasem odstępuje się od tej zasady, formując bonsai w stylu Shakan-moyogi, czyli drzewko w stylu Moyogi pochylone w sposób charakterystyczny dla stylu Shakan.
Styl Yose-uye - (forma z wieloma drzewami). Jest to kilka drzew, najlepiej więcej niż 7 posadzonych w płaskim pojemniku, czasami na płaskiej płycie skalnej. Kompozycja imituje prawdziwy las. Zazwyczaj stosuje się drzewa tego samego gatunku [jest to wersja łatwiejsza w pielęgnacji], ale można też stosować różne gatunki modelując las mieszany. Jest to stosunkowo łatwy styl gdyż nie jest wymagane perfekcyjne kształtowanie każdego drzewka - można wykorzystać mniej wartościowe rośliny i poprzez umiejętne ich ustawienie w kompozycji uzyskuje się ciekawy efekt. Całość kompozycji powinna podlegać zasadzie formy trójkąta, czyli pośrodku powinny znajdować się najwyższe drzewka a z boków niższe. Bonsai w stylu Yose-uye może zostać uzupełniony o dodatkowe elementy leśne jak trawy, mchy, głazy, leśne kwiaty.
Styl Fukinagashi - (forma smagana wiatrem). W bonsai w stylu Fukinagashi gałęzie wyrastają lub są wygięte tylko w jedną, wyznaczoną przez wiatr, stronę. Pień może być pochylony w tym samym kierunku co gałęzie lub w stronę przeciwną. Wyróżnia się dwie odmiany stylu, a mianowicie: drzewka uformowane w sposób sprawiający wrażenie, jakby były narażone na działanie ciągłego wiatru lub jakby zostały uderzone nagłym, silnym podmuchem. W tego typu kompozycjach nie można pozwolić sobie na wyrastanie wielu młodych gałązek, gdyż ich zagęszczenie psułoby efekt płynnej linii tego stylu.
Styl Ikadabuki - (forma tratwy). Jest to lasek bonsai, którego drzewa są gałęziami pionowo wyrastającymi z poziomo zakopanego w pojemniku pnia. Jest to jeden z łatwiejszych stylów. Jego zaletą jest jednolity charakter drzewek, których zabarwienie zmienia się w zależności od pory roku. Do formowania w tym stylu nadają się zarówno drzewa i krzewy liściaste, jak i iglaste.
Styl Negari lub Neagari - (forma z obnażonymi korzeniami). W tym stylu spotyka się drzewka z odsłoniętymi korzeniami. Tylko mała część korzeni jest osadzona w ziemi. Styl ten "podpatrzony" został z wybrzeży, gdzie morze podmywa drzewa i przez to odsłaniane są korzenie.
Inne style bonsai

Styl Nejikan - (forma falista). Cechuje ją silnie powykrzywiany u podstawy pień, a także faliste ukształtowanie korony.

Styl Netsunagari - (forma z wieloma powykrzywianymi pniami). Z jednego systemu korzeniowego wyrasta kilka pin różnej grubości, wielkości i o nieregularnych kształtach.

Styl Sambamiki - (forma pęknięta). Pień jest przepołowiony i tworzy dwie odnogi. Powstał przez głębokie cięcie, które nie zarosło korą.

Styl Soju - (forma dwupienna). Z jednego naczynia wyrasta para pni różnej grubości i wielkości, Tworząc dopełniającą się kompozycję

. Styl Sambon yose - (forma trójpienna). Styl polega na przygotowaniu kompozycji z trzech odrębnych pni.

Styl Sharimiki - (forma drzewa ugodzonego piorunem). typ ten odzwierciedla skutek uderzenia w drzewo pioruna. Wyładowanie niszczy i okorowuje pień, pozostawiając przy życiu tylko nieliczne gałęzie.

Styl Tsukami-yose - (forma drzewa o licznych pniach). Kompozycja składa się z jednej nasady oraz wielu wyrastających z nich pni.

 Styl Yamayori - (forma leśna). Na styl ten składa się kilka drzew, których zazwyczaj jest ponad 9 i zawsze jest to liczba nieparzysta. Rosną w jednym pojemniku osiągając rozmaite wysokości.

 Styl Korabuki - (forma w kształcie pancerza żółwia). Jak wskazuje nazwa, drzewo ukształtowane w tym stylu przypomina skorupę żółwia. Może być tworona z jednego egzemplarza lub nasadzenia grupowego. Do stworzenia kompozycji w tym stylu można również wykorzystywać inne style.

Styl Saikei - (krajobraz na tacy). Jest to styl przedstawiający zminiaturyzowany krajobraz. Oprócz drzewa w skład kompozycji mogą wchodzić inne rośliny jak mchy, trawy, paprocie oraz piasek, skały, kamienie.
Źródło: Wikipedia, Harry Tomlinson "Bonsai", Jorge Kinjo "Bonsai"
Zapraszam do galerii
11.08.2013 r.
Kreator stron www - szybka strona internetowa